Sta je binnenkort op Schiphol of een andere Europese luchthaven, houd dan rekening met extra wachttijd. Sinds april dit jaar draait het nieuwe Europese grenssysteem EES op volle kracht, en dat merken reizigers vooral bij aankomst. Waar je vroeger in een paar minuten door de paspoortcontrole liep, staan mensen nu soms een uur of langer in de rij. Wat is er precies veranderd, en wat betekent dat voor jouw volgende trip?
Wat is dit EES eigenlijk
EES staat voor Entry/Exit System, het nieuwe digitale grenssysteem van de Europese Unie. Het vervangt de vertrouwde stempel in je paspoort door een biometrische registratie: een gezichtsscan en vingerafdrukken. Die registratie gebeurt de eerste keer dat iemand van buiten de EU het Schengengebied binnenkomt. Daarna hoeft alleen nog een snelle verificatie plaats te vinden bij volgende reizen.
Het systeem ging in oktober vorig jaar van start en draait sinds 10 april 2026 op alle buitengrenzen van het Schengengebied, aldus de officiële EU-pagina over het EES. Het doel is duidelijk: sneller zien wie hoelang binnen Europa is geweest, en fraude met visums en verblijfstermijnen makkelijker opsporen.
Wie krijgt er last van
Belangrijk om te weten: heb je een Nederlands paspoort, dan word je zelf niet in het EES geregistreerd. Datzelfde geldt voor alle andere EU-burgers en voor inwoners van IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Het systeem is bedoeld voor reizigers van buiten de EU die voor kort verblijf naar het Schengengebied komen, denk aan toeristen uit het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten of Canada.
Toch merk je er als Nederlandse reiziger wel degelijk iets van. Op luchthavens komen aankomende passagiers vaak door dezelfde grensbalies, ongeacht paspoort. Staat er een lange rij niet-EU-reizigers te wachten op hun eerste registratie, dan schuift de hele wachtrij op. Precies dat gebeurt nu op Schiphol.
Schiphol loopt inmiddels vast
Schiphol meldde afgelopen zomer dat reizigers met een niet-EU-paspoort geregeld één tot twee uur moeten wachten bij aankomst, en noemde de situatie zorgelijk, meldt NL Times. Vertrekkende passagiers hebben veel minder last, het probleem zit vooral bij binnenkomst. De luchthaven zet extra personeel in om mensen te begeleiden, maar de uitvoering van de grenscontrole zelf ligt bij de Koninklijke Marechaussee, niet bij Schiphol zelf.
Nederland staat trouwens niet alleen. Ook in Rome werd de biometrische registratie tijdelijk stilgelegd vanwege overvolle balies, en Griekse luchthavens waarschuwden voor vergelijkbare vertragingen tijdens de drukke zomermaanden. De Europese Commissie erkent dat het systeem tijdens piekmomenten nog niet soepel loopt en staat lidstaten toe de biometrische registratie tijdelijk te pauzeren als de rijen te lang worden.
Zo bereid je je voor op je volgende reis
Reis je zelf met een Nederlands paspoort binnen het Schengengebied, dan heb je met de registratie zelf niets te maken. Vlieg je naar of via een land buiten Schengen, zoals het Verenigd Koninkrijk of Turkije, dan loop je bij terugkomst wel het risico op langere rijen door de drukte bij de niet-EU-balies. Een paar dingen die schelen:
- Plan minstens drie uur voor internationale vluchten in plaats van de gebruikelijke twee, zeker bij aankomst op een grote hub als Schiphol.
- Boek geen aansluitende vlucht met een korte overstaptijd als je via een niet-Schengenland reist.
- Check voor vertrek of je paspoort nog minimaal zes maanden geldig is. Een document dat de scanner niet meteen leest, kost aan de balie de meeste tijd.
- Reis je met kinderen jonger dan twaalf, dan worden hun vingerafdrukken niet gescand, maar de rest van de familie moet nog wel door de rij.
Wil je verder ook je reiskosten in de gaten houden nu vluchten toch al duurder worden? Kijk dan ook eens naar onze tips om in 2026 nog goedkoop te vliegen, of lees hoe je met een eSIM roamingkosten voorkomt zodra je landt.
Wat er straks nog bovenop komt
Het EES is niet het enige nieuwe systeem. In het laatste kwartaal van 2026 volgt ETIAS, een reistoestemming die reizigers uit landen als de VS, Canada en Australië vooraf online moeten aanvragen voordat ze naar Europa afreizen, vergelijkbaar met het Amerikaanse ESTA. In tegenstelling tot het EES moet je voor ETIAS dus vooraf iets regelen, en dat kan de aankomstrijen op termijn juist weer versnellen omdat een deel van de controle al gedaan is voordat iemand instapt.
Reis je zelf naar landen buiten de EU waar visumregels net zijn aangepast? Thailand versoepelde onlangs bijvoorbeeld de regels voor visumvrij verblijf, zie ons artikel over de nieuwe verblijfstermijn in Thailand. Het is sowieso verstandig om grens- en visumregels vlak voor vertrek nog eens te checken, ze veranderen dit jaar sneller dan je zou denken.
Dit is wat je morgen anders doet
Reis je deze herfst of winter naar of via een niet-Schengenland, bouw dan gewoon een uur extra buffer in bij aankomst en boek geen krappe aansluitingen. Voor je eigen paspoortcontrole als Nederlander verandert er niets, maar de wachtrij waar je toevallig naast staat wel. Zodra het systeem straks stabieler draait, zou dat probleem grotendeels moeten verdwijnen, maar tot die tijd geldt vooral: reken op meer tijd dan je gewend bent, dan sta je nooit voor verrassingen.